Создавање на Македонски
црковни-училишни општини

Во Македонија најнапред започнало создавање на црковни, а потоа на црковни училишни општини. Македонската граѓанска класа била заинтересирана за црковните и општествените работи и земала активно учество во нив. Прв и најстар спомен за црковна општина во Македонија е Охридската, која се спомнува уште во 1758 година. Нејзиното создавање се објаснува со тоа што Охрид бил административен центар на Охридската архиепископија и што претставувал црковно-културно жариште во Македонија, како и израз на новите општествени текови. Меѓу постарите црковни општини се: Прилепската, Велешката, Скопската, Штипската, Кривопаланечката, Кукушката, Тетовската, Неврокопската, Кумановската, Горноџумајската, Воденската, Струмичката, Гевгелската и други, зашто немало македонски град, во кој не дошло до создавање на македонска црковна училишна општина.