Градба на цркви
и расцут на македонската црковна уметност

Во првата половина на XIX век, како резултат на економскиот подем на македонскиот народ и релативното дозволување на турската власт да се градат поголеми цркви во Македонија, дошле до израз нашата нова црковна архитектура и новото македонско ренесансно сликарство. Во тоа време во подем е и нашата резба, која дошла во полн израз како внатрешна декорација на црквите. Така, една по друга, биле изградени двете градски цркви во Банско - едната во 1808, а другата 1835 година: црквите во Неврокоп - едната во 1811, а другата во 1841 година: во Битола 1830: во Кратово 1836: во Велес 1837: во Прилеп 1838: во Штип, во Горна Џумаја, во Солун, во Воден и во други градови.
Во тоа време се развила и зографската уметност. Најдобриот зограф во тоа време бил Дичо Зограф од мијачкото село Тресонче. Познати се и иконописците од Источна Македонија: Томо Вишинов - Молер и неговиот син Димитар Молеров од Банско. Познати се и зографите Петре Филиповски - Гарката од село Гари и Макарија Фрчковски од Галичник. Веќе во почетокот на XIX век работеле повеќе зографски тајфи од Лазарополе, Гари, Тресонче, Осој, Росоки, Галичник, Битуше и Требиште - сите од мијачијата.
Резбарот Макариј Фрчковски бил долгогодишен соработник на Петре Гарката, а потоа образувал своја тајфа од своите браќа Ѓурчин и Трајан и од своите синови. Тој ги изработил иконостасите во црквата , Свети Спас,, во Скопје, во црквата ,,Свети никола,, во Приштина и во ,,Света Богородица,,Пазарџик, во Бугарија. Има и многу други резбарски работи ширум Македонија и на целиот Балкански Полуостров, кои се дело на нашите резбари.

   
 
Macedonian Orthodox Church - Diocese of America and Canada
© Macedonian Orthodox Cathedral Sts Peter and Paul Crown Point, Indiana 2001-2005